रत्नागिरी, 26 मे (हिं.स.) । न्यायवैद्यक शिक्षण आणि संशोधनाला प्रोत्साहन देणे हे राष्ट्रीय न्यायवैद्यक विद्यापीठाचे उद्दिष्ट आहे. देशात न्यायवैद्यक तपासाच्या प्रकरणांचा मोठा अनुशेष आहे आणि त्यामुळे प्रशिक्षित कर्मचाऱ्यांची नितांत गरज आहे. हे विद्यापीठ ही उणीव भरून काढण्यास मदत करेल, अशी प्रतिक्रिया रत्नागिरी बार असोसिएशनचे अध्यक्ष ॲड. विलास पाटणे यांनी दिली.

बिहारची राजधानी पाटणा येथे राष्ट्रीय न्यायवैद्यक विज्ञान विद्यापीठ स्थापन केले जात आहे. या अनुषंगाने ॲड. पाटणे यांनी विचार व्यक्त केले. विद्यापीठ अनुदान आयोगाने सर्व राष्ट्रीय विधी विद्यापीठे आणि खासगी विधी महाविद्यालयांना त्यांच्या अभ्यासक्रमात भारतीय न्यायसंहितेचा समावेश करण्याचे निर्देश दिले आहेत. यूजीसीने विधी संस्थांना भारतीय न्यायसंहिता शिकवण्याचे निर्देश दिले आहेत. विद्यार्थ्यांना नवीन कायद्यांच्या माध्यमातून न्यायव्यवस्था प्रत्यक्ष जमिनीवर कशी कार्य करते हे समजून घेणे आवश्यक आहे. विधीच्या विद्यार्थ्यांना आता नवीन कायद्यासोबतच जुन्या भारतीय दंडसंहितेचा सखोल अभ्यास करावा लागेल.

ते म्हणाले की, भारतीय न्यायिक नवीन कायद्यांमध्ये अनेक महत्त्वपूर्ण बदल समाविष्ट आहेत. तपास प्रक्रिया डिजिटल करण्यात आली आहे, कालमर्यादा निश्चित करण्यात आल्या आहेत आणि न्यायवैद्यक तपास हा एक अनिवार्य भाग बनवण्यात आला आहे. विद्यार्थ्यांना केवळ पुस्तकांपुरते मर्यादित ठेवू नये. जे विद्यार्थी भविष्यात वकील, न्यायाधीश किंवा तपास अधिकारी बनतील, त्यांना या नवीन नियमांची पूर्ण माहिती असायला हवी.

नोव्हेंबर २०२५ मध्ये झालेल्या डीजीएसपी/आयजीएसपी परिषदेत या विषयावर सविस्तर चर्चा झाली. विधी विद्यापीठांनी आणि प्रमुख विधी संस्थांनी भारतीय न्यायिक संहितेने देशाच्या न्यायव्यवस्थेत कसे परिवर्तन घडवले आहे, हे समजून घ्यावे आणि त्याचा आपल्या अभ्यासक्रमात समावेश करावा, अशी चर्चा त्यात झाली होती. त्यानुसार न्यायवैद्यक विद्यापीठ सुरू होणार आहे.

यूजीसीने विधी महाविद्यालयांना या बदलावर केस स्टडीज तयार करण्याची शिफारसदेखील केली आहे. याचा अर्थ, न्यायवैद्यक तंत्रज्ञानाच्या वापराचा तपास आणि न्यायालयीन कामकाजावर कसा परिणाम झाला आहे, हे दर्शवणारी उदाहरणे गोळा करणे. या केस स्टडीज नंतर अभ्यासक्रमात समाविष्ट केल्या जातील, ज्यामुळे विद्यार्थ्यांना पाठ्यपुस्तकांसोबतच वास्तविक प्रकरणांमधूनही शिकता येईल, असेही अॅड. पाटणे म्हणाले.

---------------

हिंदुस्थान समाचार / रत्नागिरी