नवी दिल्ली, 25 सप्टेंबर (हिं.स.) - हिंदुत्व कोणाच्याही विरोधात नाही. हिंदुत्व कोणाच्याही विरोधात असू शकत नाही. ते सर्वांना सोबत घेऊन जाते. सांस्कृतिक हिंदुत्व हे मूळ मूल्ये, सांस्कृतिक आदर्श, खऱ्या मानवी नात्यांचे आणि जागतिक कल्याणाच्या आदर्शाचे एकत्रीकरण दर्शवते, असे प्रतिपादन उपराष्ट्रपती सी. पी. राधाकृष्णन यांनी केले. गुरुवारी उपराष्ट्रपती भवनात 'साप्ताहिक विवेक'द्वारे प्रकाशित 'विश्वसंचार हिंदुत्व का' या पुस्तकाचे प्रकाशन केले.

या प्रसंगी बोलताना, उपराष्ट्रपतींनी 1948 मध्ये स्थापन झालेल्या 'साप्ताहिक विवेक' चा प्रदीर्घ इतिहास आणि महाराष्ट्राच्या सामाजिक, सांस्कृतिक आणि सार्वजनिक जीवनातल्या त्याच्या सहभागाची नोंद घेतली. भारताची संस्कृती, राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय घडामोडी आणि महत्त्वाच्या सामाजिक प्रश्नांवर पुस्तके तसेच संशोधनावर आधारित साहित्य प्रकाशित करण्याच्या त्यांच्या परंपरेचे त्यांनी कौतुक केले.

1925 मध्ये नागपूर येथे डॉ. केशव बळीराम हेडगेवार यांनी स्थापन केलेल्या राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाने आपली शताब्दी पूर्ण केली असल्यामुळे या पुस्तकाचे प्रकाशन विशेषत्वाने योग्य वेळी झाले आहे, असे उपराष्ट्रपती म्हणाले.

सांस्कृतिक हिंदुत्वाचे पुनरुज्जीवन करण्याच्या उद्देशाने राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाची स्थापना करण्यात आली आणि डॉ. केशव बळीराम हेडगेवार यांनी हिंदुत्व आणि संघ यांच्यातील संबंधांवर भर दिला, असे उपराष्ट्रपतींनी सांगितले.

ही शताब्दी एका प्रदीर्घ काळापासून विकसित झालेल्या संस्थेशी संबंधित इतिहास, विचार आणि कार्यपद्धतींवर चिंतन करण्याची संधी आहे असे ते म्हणाले. संघाची कार्यपद्धती काळाच्या कसोटीवर उतरली आहे, त्यामुळे सामाजिक जीवनातील विविध क्षेत्रांमध्ये उपस्थिती असलेली एक महत्त्वपूर्ण संस्था म्हणून स्वतःची ओळख निर्माण करण्यास ती सक्षम झाली आहे, असे त्यांनी नमूद केले.

विश्वसंचार हा शब्द जगभरातील विचारांचे अभिसरण आणि संवाद जागृत करतो, असे उपराष्ट्रपती म्हणाले. ते पुढे म्हणाले की, भारताच्या सांस्कृतिक वारशाचे घटक कसे प्रवास करत गेले, त्यांनी इतर समाजांशी कसा संवाद साधला आणि नवीन रूपे आणि अर्थ कसे प्राप्त केले याचे परीक्षण करण्यासाठी हे पुस्तक वाचकांना आमंत्रित करते.

वर्तमानाला आकार देणारी घटनात्मक मूल्ये आणि लोकशाही संस्थांची जाणीव ठेवून, तरुणांनी भारताचा समृद्ध वारसा वाचण्याचे, त्यावर प्रश्न विचारण्याचे, चौकशी करण्याचे आणि समजून घेण्याचे आवाहन त्यांनी केले.

ते म्हणाले, ज्यावेळी एखाद्या संस्कृतीमध्ये तिच्या मूलभूत मूल्यांमध्ये, संस्कृतीत आणि नीतिमत्तेमध्ये आपली मुळे घट्ट रोवून बदल स्वीकारण्याचा आत्मविश्वास असतो, त्यावेळी ती संस्कृती भरभराटीला येते आणि वाढते. हे पुस्तक भारताच्या सांस्कृतिक प्रवासाच्या सखोल अभ्यासाला प्रोत्साहन देईल आणि हिंदुत्व, सांस्कृतिक ओळख तसेच जगासोबतच्या भारताच्या संबंधांवर विचारपूर्वक चर्चेला चालना देईल, अशी आशा त्यांनी व्यक्त केली.

या प्रसंगी उपस्थित मान्यवरांमध्ये राज्यसभा खासदार विनोद तावडे, मुंबईतल्या सुयोग टेलिमॅटिक लिमिटेडचे व्यवस्थापकीय संचालक शिवशंकर, 'साप्ताहिक विवेक'चे संपादक रवींद्र गोळे आणि इतरांचा समावेश होता.

---------------

हिंदुस्थान समाचार / सुधांशू जोशी